Handheld scanner vs. tracking systeem: wanneer kies je waarvoor?

Twee families, één doel

Bij TetraVision werken we dagelijks met optische 3D scanners op basis van gestructureerd of laserlicht. In ons labo gebruiken we onder andere onze semi-geautomatiseerde Scanbox met een Atos Q-scanner. Maar zodra we de deur uit gaan, of flexibiliteit nodig hebben, komen twee mobiele technologieën in beeld: handheld scanners en tracking systemen. Beide digitaliseren fysieke objecten tot op honderdsten van een millimeter, maar de manier waarop ze dat doen en de situaties waarin ze excelleren, verschillen aanzienlijk.

Welke mobiele technologie je best inzet, hangt af van een combinatie van factoren: de grootte van het object, de omgeving waarin je scant, de gewenste nauwkeurigheid en de efficiëntie die je nodig hebt.

De handheld scanner: compact en veelzijdig

Een handheld 3D scanner zoals de SIMSCAN-E of KSCAN-E is een draadloos, compact toestel dat je letterlijk in één hand vasthoudt. Je beweegt de scanner rond het object en bouwt stap voor stap een gedetailleerde 3D mesh op.

Sterktes

  • Zeer compact en licht: ideaal om mee te nemen naar de werkplaats of op verplaatsing.
  • Hoge detailresolutie: perfect voor kleine tot middelgrote onderdelen met fijne features.
  • Meerdere scanmodi (ultra-snel, hyperfijn, deep hole) voor uiteenlopende toepassingen.
  • Snel op te starten: binnen enkele minuten operationeel.

Beperkingen bij grote objecten

Bij grotere objecten stoot een handheld scanner op een aantal praktische grenzen. De scanner houdt zijn positie bij via referentiemarkers die op of rond het object geplakt worden. Hoe groter het object, hoe meer markers er nodig zijn, en hoe groter het risico op cumulatieve afwijkingen (drift) over het gehele oppervlak.

Daarnaast is de nauwkeurigheid bij grote volumes sterker afhankelijk van de techniek van de operator. Bij complexe objecten in ongecontroleerde omgevingen (wisselende temperatuur, trillingen) kan dit een uitdaging vormen.

Het tracking systeem: gemaakt voor grote volumes

Een tracking systeem zoals de NimbleTrack-E Gen 2 of TrackScan Sharp-S combineert een handheld scanner met een externe tracker die continu de exacte positie van de scanner in de ruimte bepaalt. Dit draadloze laser tracking systeem biedt daarmee een fundamenteel ander werkprincipe.

Sterktes

  • Markerloos scannen: geen referentiepunten nodig op het object. Dit bespaart tijd en voorkomt dat markers het oppervlak beïnvloeden.
  • Volledig draadloos: maximale bewegingsvrijheid, ook in krappe of moeilijk bereikbare ruimtes.
  • Globale nauwkeurigheid zonder drift: de tracker houdt de positie bij over het volledige volume, waardoor cumulatieve fouten worden geëlimineerd.
  • Minder afhankelijk van operatortechniek: de tracker corrigeert positionele afwijkingen automatisch.
  • Robuust in ongecontroleerde omgevingen: stabiele prestaties ondanks temperatuurschommelingen of trillingen.
  • Schaalbaar tot grote volumes: de TrackScan Sharp-S biedt een trackingafstand tot 8,5 meter en een meetbereik van 135 m³.

Kortom: waar een handheld scanner het object volgt via markers, volgt een tracking systeem de scanner zelf. Dat maakt het verschil bij grote, complexe of moeilijk markeerbare objecten.

Overzicht: wanneer kies je wat?

AspectHandheld scannerTracking systeem
ObjectgrootteKlein tot middelgrootMiddelgroot tot zeer groot
ReferentiemarkersVereistNiet nodig (markerloos)
DraadloosJaJa
Drift bij grote objectenMogelijk bij grote volumesGeëlimineerd door tracker
OperatorafhankelijkheidHogerLager
OmgevingsgevoeligheidGevoeligerRobuuster
DetailresolutieZeer hoogHoog
OpstarttijdZeer snelSnel
Typische toepassingenOnderdelen, prototypes, productvalidatie, onsite metingenVoertuigen, machines, constructies, onsite metingen

Uit de praktijk: een oldtimer op locatie scannen

Een mooi voorbeeld van een situatie waarin de keuze voor de juiste scantechnologie het verschil maakt, is een project dat we uitvoerden voor een restauratieatelier in Brussel.

De opdracht: meerdere carrosseriedelen van een oldtimer scannen, waaronder het dak met dakstijlen, het kader van de achterklep en de achterklep zelf. Het doel was om digitale mallen te creëren waarmee de plaatwerker identieke carrosseriedelen kon namaken, en om te onderzoeken of de achterklep in composiet geproduceerd kon worden.

De uitdagingen

  • Grote, gebogen oppervlakken die zich uitstrekken over meer dan een meter.
  • Scanning moest op locatie gebeuren: het voertuig was niet verplaatsbaar.
  • Zowel de binnenzijde als buitenzijde van de panelen moest vastgelegd worden.
  • Een werkplaatsomgeving met wisselende temperatuur en beperkte ruimte.

Dit project werd destijds uitgevoerd met een handheld laserscanner (vóór we onze eigen tracking systemen hadden). Dat werkte, maar vergde een aanzienlijke hoeveelheid referentiemarkers op de carrosserie en een zorgvuldige scantechniek om drift te minimaliseren over de grote oppervlakken.

Waarom een tracking systeem hier het verschil maakt

Met een tracking systeem zoals de TrackScan Sharp-S zou dit type project er heel anders uitzien:

  • Geen markers nodig: het volledige dak, de dakstijlen en de achterklep kunnen markerloos gescand worden. Dat bespaart minstens een uur voorbereiding.
  • Draadloos werken: in een werkplaats met auto’s, gereedschap en beperkte bewegingsruimte is een draadloze scanner een enorm voordeel.
  • Consistente nauwkeurigheid: de tracker elimineert cumulatieve fouten, waardoor de grote, vloeiende vormen van de carrosserie betrouwbaar vastgelegd worden.
  • Snellere workflow: geen stitching-problemen tussen deelscans, geen her-uitlijning nodig.

Het resultaat is een vlottere, efficiëntere meting met minder risico op fouten, precies wat je nodig hebt wanneer je op locatie werkt onder minder ideale omstandigheden.

Niet of-of, maar en-en

In de praktijk zijn handheld scanners en tracking systemen complementair. Bij TetraVision beschikken we over verschillende mobiele scanners, van kleine handheld tot grote tracking systemen, zodat we voor elk project de meest geschikte technologie kunnen inzetten.

Een typisch voorbeeld: voor een auto-onderdeel van 30 centimeter gebruiken we een handheld scanner. Voor de volledige auto op locatie schakelen we over naar een tracking systeem. Soms combineren we beide in hetzelfde project.

Daarnaast bieden we voor onderdelen die niet optisch bereikbaar zijn ook X-ray CT scanning aan. Met onze CT scanners kunnen interne geometrieën en defecten in kaart gebracht worden, van kunststoffen en lichte metalen tot zwaardere materialen zoals titanium en staal.

Benieuwd welke technologie bij jouw project past?

Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek. Wij denken graag mee over de meest efficiënte aanpak voor jouw specifieke meetvraagstuk.

info@tetravision.be  |  +32 16 91 04 20

We antwoorden steeds binnen 24 uur.

Auteur

Sofie Rasschaert

Wil je graag meer weten over onze services, of heb je een specifieke vraag?

Meer blogs